Luister iedere vrijdag van 15.00 tot 16.00 naar De Kunst op Salto StadsFM

Met(h)amuziek: Kerstblues

Er was nog geen kerstboom gearriveerd en nog geen kaars te bekennen hier maar opeens zat ik behoorlijk voortijdig (11/12) tot mijn eigen verrassing kerstliedjes te programmeren… Waar kwam dát nou opeens vandaan?
Ha! Een Pavlovreactie op snééuw?!! Het sneeuwde hard en in mijn hoofd ging het meteen van je “Kling klong kling klong” en jááá, wie hebben we daar? Hey ho, Santa, let’s go!
Me door ‘arresleebellen’ heenworstelend op YouTube op zoek naar kerstliedjes vroeg ik me af: hoeveel jaar doe ik dit al? Kerstliedjes uitzoeken voor de radio? Zes, zeven jaar? Probeer ik al slalommend door neppe kerstsneeuw iets originelers te vinden dan kapot gekauwde kerstzoetigheid en vals lametta geglitter.
Maar kerstsentiment en waarachtigheid zijn twee zaken die elkaar slecht lijken te verdragen.

Toch wel, toch wel. Je moet alleen goed zoeken tussen alle schmaltz en bagger.
Zoek bijvoorbeeld naar iemand die oprecht gelooft in de God, die zijn zoon naar de wereld zond zo rond Kerstmis om alles recht te breien en de mensheid zo nog een kans te geven. Nou, we weten hoe dát afliep! Vergeet het maar, die kans, na zoiets affreus.

Aretha Franklin is zo’n artieste die gelooft, met hart en ziel, en dat hóór je in “O’ Holy night”. Indrukwekkkend en eigenlijk mooi is dat toch wel, zo’n rotsvast geloof. Ik bezit het niet maar ben er wel eens jaloers op. Op dat “Alles sal reg kom” uiteindelijk- als je maar je best doet. En voor de rest: maak je niet druk, het was immers Gods wil.

Pijnlijk waarachtig is het lied van “Trouble man” Marvin Gaye, dat hij schreef in 1972 met de strijdende soldaten in Vietnam in gedachten, “I want to come home for Christmas”. Die mannen, die alles liever zouden willen dan met Agent Orange en napalm in de weer te moeten. Die zoveel liever vredig met hun kindjes en geliefden aan het kerstmaal zouden willen zitten.
Marvin Gaye schreeuwt plaatsvervangend zijn eigen zielenpijn eruit. Hij bevond zichzelf ook in oorlogsgebied, zij het in een nietsontziende oorlog met zichzelf, waardoor hij ook niet vredig met wie dan ook en al helemaal niet met zichzelf kon verkeren. In al zijn pijn ook indrukwekkend, die mooie, getalenteerde, diep getroebleerde man.

Getroebleerd zijn ook de bluesmannen Lightnin’ Hopkins en John Lee Hooker. Door drank en andere belastende hobby’s zijn ze beiden verlaten door hun ‘babies’. Op kerst nog wel! Zonder een cent te makken achtergelaten. Hij mag dan geen geld hebben en zij is rijk genoeg, maar ja: weg hè? Hij heeft zich een zwaar stuk in de kraag gezopen, proberend zijn ‘baby’ terug te drinken.
Die van Lightnin’ is gewoon op de trein gestapt, uitroepend dat hij het maar moest bekijken, ze kwam nooit meer terug. Deze song heette eerst de “Santa Fe blues”, maar laat “Fe” weg en je hebt een soort kerstlied moet Lightnin’ gedacht hebben en hij gooide er een nog gemene gitaarsolo tegenaan.
Kerstliederen genereren geld! En zo kwam hij de kerst dan weer door.

Bluesgitarist Albert King zingt onverbloemd over wat hij wenst aan te treffen als hij thuiskomt van zijn waarschijnlijk weinig verheffende nachtelijke zwerftocht. Hij weet dat ‘mama’ dan eindelijk klaar is met koken en kerstcake bakken en haar kindjes diep in slaap zijn. Hij weet dat er iets heel moois onder de kerstboom op hem wacht en het is kerstavond. Kerstdag is voor de kinderen maar kerstavond is voor papa! Dan wil hij zijn cadeau. Pak jezelf maar uit, mama en maak pappie gelukkig. En laat die cake maar zitten.

Zojuist bleek dat er wegens hevige kerstdrukte geen DeKerstKunst-uurtje op de radio komt vrijdag a.s. dus beschouwt u mijn programmering hier maar als alternatieve kerstmuziektips.

Die sneeuw is zo ondertussen ook allang weggesmolten en het wordt alweer geen witte kerst.
Rachmaninovs Vespers is muziek die echter wel enigszins de suggestie van sneeuw kan opwekken. Je ziet, gekoesterd door en soezerig meedrijvend op prachtige stemmen, door de hoge kerkramen de sneeuw zachtjes neerdwarrelen; kaarsen flakkeren en werpen geheimzinnige schaduwen over het goud van de iconen.

Arvo Pärts Da pacem is van een welhaast onaardse zuiverheid. De ongerepte schoonheid van een sneeuwwereld in het hoge noorden.

Dat wens ik u ook: schoonheid en vrede in het hoofd en in het hart.
Mooie dagen allemaal.Voor eerdere verhalen over kerstmuziek, die ik voor Fabiola’s programma uitzocht, klik hier en hier of in Metha’s Muziek.

Volgende Post

Vorige Post

Laat een reactie achter

© 2018 De Kunst

Thema door Anders Norén